# De vier fases van je cyclus: wat je hormonen doen en hoe je je kunt voelen

Bron: https://menstruatiekalender.com/cyclusfasen/
Door de redactie van Menstruatiekalender. Bijgewerkt op 2026-10-25. 15 bronnen.

> In het kort: Je cyclus kent vier fases: de menstruatie, de folliculaire fase waarin een eicel rijpt, de eisprong en de luteale fase waarin je lichaam zich klaarmaakt voor een mogelijke zwangerschap. Oestrogeen piekt rond de eisprong en progesteron in de luteale fase. Hoe je je in elke fase voelt, is heel persoonlijk, en een paar maanden bijhouden laat je je eigen patroon zien.

Je hebt het misschien zelf al gemerkt: je voelt je niet elke week van de maand hetzelfde. De ene week vol energie, de andere week gevoeliger of moe. Achter die golfbeweging zit een slim samenspel van hormonen. Als je weet wat er per fase gebeurt, ga je je eigen ritme beter herkennen.

## Welke fases heeft de menstruatiecyclus?

Artsen delen de cyclus vaak in twee grote fases: de folliculaire fase voor de eisprong en de luteale fase erna [1]. Voor het overzicht onderscheiden we er hier vier, met de menstruatie en de eisprong als eigen momenten [7]. Zo ziet dat eruit in een cyclus van 28 dagen:

| Fase | Ongeveer | Wat er gebeurt | Hormonen |
|---|---|---|---|
| Menstruatie | dag 1 tot 5 | Het baarmoederslijmvlies laat los | Oestrogeen en progesteron laag |
| Folliculaire fase | dag 1 tot 13 | Een eicel rijpt, het slijmvlies wordt dikker | Oestrogeen stijgt |
| Eisprong | rond dag 14 | De eicel komt vrij | LH-piek, oestrogeen op zijn hoogst |
| Luteale fase | dag 15 tot 28 | Het slijmvlies wordt klaargemaakt | Progesteron hoog |

De dagen in de tabel zijn een voorbeeld. Bij jou kunnen ze anders vallen, vooral de folliculaire fase verschilt sterk per vrouw en per maand [3][4].

## Fase 1: de menstruatie

Je cyclus begint op de eerste dag van je menstruatie. Is er de vorige maand geen zwangerschap ontstaan, dan ruimt je lichaam de eicel en het dikke slijmvlies van de baarmoeder op. Dat komt met wat bloed via je vagina naar buiten [11]. De meeste vrouwen zijn 2 tot 8 dagen ongesteld [11].

Oestrogeen en progesteron staan in deze dagen laag [2]. Veel vrouwen voelen krampen. Dat is niet zo vreemd: je baarmoeder trekt dan samen met een kracht die vergelijkbaar is met een strak opgepompte bloeddrukmeter [10].

## Fase 2: de folliculaire fase

Al tijdens je menstruatie begint het volgende. Je hersenen maken het hormoon [FSH](https://nl.wikipedia.org/wiki/Follikelstimulerend_hormoon), dat een eiblaasje (follikel) in je eierstok laat groeien [12]. Dat blaasje maakt oestrogeen, waardoor het slijmvlies in je baarmoeder weer dikker wordt [7].

Dit is de fase die het meest wisselt. In een analyse van ruim 600.000 cycli duurde hij gemiddeld 16,9 dagen, maar ergens tussen 10 en 30 dagen was gewoon [3]. Een langere of kortere cyclus komt dus vooral door deze fase [4][1].

## Fase 3: de eisprong

Als het eiblaasje rijp is, staat oestrogeen op zijn hoogst. Je hersenen reageren met een korte, hoge piek van [LH](https://nl.wikipedia.org/wiki/Lute%C3%AFniserend_hormoon), en die piek zet de eisprong in gang [13]. In een onderzoek van onder meer het UZ Brussel bij 85 vrouwen was LH rond de eisprong ongeveer drie keer zo hoog als in de rest van de cyclus. Oestrogeen was bijna vier keer zo hoog als vroeg in de cyclus [2].

Rond deze dagen merken veel vrouwen meer helder, rekbaar slijm uit hun vagina, en soms meer zin in seks [7]. Dit zijn ook je meest vruchtbare dagen. Hoe je ze schat en welke signalen je lichaam geeft, lees je in [vruchtbare dagen berekenen](https://menstruatiekalender.com/vruchtbare-dagen-berekenen/).

## Fase 4: de luteale fase

Na de eisprong verandert het lege eiblaasje in het [geel lichaam](https://nl.wikipedia.org/wiki/Corpus_luteum), een tijdelijk klompje weefsel dat progesteron maakt [14][15]. Progesteron maakt het baarmoederslijmvlies klaar voor een eventuele bevruchte eicel [14]. Je temperatuur ligt in deze fase 0,3 tot 0,5 graden hoger, tot vlak voor je menstruatie [7].

Deze fase is opvallend stabiel. Hij duurt meestal ongeveer twee weken [1]. In de grote analyse was dat gemiddeld 12,4 dagen, met een spreiding van ongeveer 7 tot 17 dagen [3]. Komt er geen zwangerschap, dan stopt het geel lichaam, dalen de hormonen en begint je volgende menstruatie. Is die later dan verwacht, lees dan [wanneer word ik weer ongesteld?](https://menstruatiekalender.com/menstruatie-te-laat/)

> **Wist je dat?** In de luteale fase was progesteron in hetzelfde onderzoek ruim honderd keer zo hoog als in de folliculaire fase: van ongeveer 0,2 naar 28,8 nanomol per liter [2]. Weinig hormonen in je lichaam maken zo'n grote sprong.

## Hoe voel je je in elke fase?

Hier wordt het persoonlijk, en dat is precies het mooie. Bijna alle vrouwen merken vlak voor hun menstruatie iets, zoals gevoelige borsten, hoofdpijn of stemmingswisselingen. De Gynaecoloog noemt dat een normaal verschijnsel [8]. Rond de eisprong merken veel vrouwen juist meer zin in seks [7].

Toch voelt niet iedereen hetzelfde. Een overzicht van 47 onderzoeken waarin vrouwen elke dag hun stemming bijhielden, vond in 38 procent van de onderzoeken geen verband tussen stemming en cyclusfase. De onderzoekers vonden geen duidelijk bewijs dat alle vrouwen voor hun menstruatie een stemmingsdip hebben [5]. Een deel van de verwarring komt doordat onderzoekers de fases op verschillende manieren afbakenen [6].

Wat betekent dat voor jou? Dat jouw patroon van jou is. Sommige vrouwen voelen hun cyclus duidelijk, anderen nauwelijks. Wil je het weten, houd dan twee maanden per dag bij hoe je je voelt en wanneer je ongesteld bent. Zo zie je je eigen patroon [8].

Zijn de klachten voor je menstruatie zo zwaar dat je je dagelijkse dingen niet meer kunt doen, en verdwijnen ze als je ongesteld wordt? Dan kan het om het premenstrueel syndroom (PMS) gaan. Dat heeft ongeveer 5 procent van de vrouwen tussen 15 en 45 jaar [8]. Vrouwen met PMS hebben niet meer of minder hormonen, maar reageren waarschijnlijk sterker op de wisselingen. Gezond eten, genoeg bewegen en goed slapen helpen meestal, en je huisarts denkt met je mee [9].

## Wat laat de ring op deze site zien?

De ring rekent met je eigen datums: de eerste dag van je laatste menstruatie en je cycluslengte. Daaruit schat hij in welke fase je vandaag waarschijnlijk zit. Het is een schatting op basis van gemiddelden, geen meting van je hormonen. Wisselt je cyclus, dan schuiven de fases mee. Lees dan ook [onregelmatige cyclus](https://menstruatiekalender.com/onregelmatige-cyclus/).

Slik je de combinatiepil, dan regelt de pil je bloedingen: je verliest bloed in de stopweek [11]. De fases in dit artikel gaan over een cyclus zonder hormonen, dus dan zegt de ring minder over wat er in je lichaam gebeurt.

En de maan naast de ring? Wat onderzoek over de maan en je cyclus vond, lees je in [maan en menstruatie](https://menstruatiekalender.com/maan-en-menstruatie/). Benieuwd of cycli van vriendinnen gelijk gaan lopen? Lees over [het McClintock-effect](https://menstruatiekalender.com/mcclintock-effect/).

## Ontdek waar jij nu zit

Vul in [de menstruatiekalender](https://menstruatiekalender.com/menstruatie-berekenen/) de eerste dag van je laatste menstruatie in en zie op de ring in welke fase je vandaag waarschijnlijk bent.

In welke fase voel jij je het best, en merk je het verschil van week tot week? Vertel het hieronder.

## Veelgestelde vragen

### Wat zijn de vier fases van de menstruatiecyclus?

De menstruatie, waarin je baarmoederslijmvlies loslaat. De folliculaire fase, waarin een eicel rijpt en het slijmvlies weer dikker wordt. De eisprong, waarin de eicel vrijkomt. En de luteale fase, waarin het geel lichaam progesteron maakt. Artsen delen de cyclus vaak in twee hoofdfases: folliculair en luteaal.

### Hoe lang duurt de luteale fase?

De luteale fase, van de eisprong tot je menstruatie, duurt meestal ongeveer twee weken. In een analyse van ruim 600.000 cycli was die gemiddeld 12,4 dagen, met een spreiding van ongeveer 7 tot 17 dagen. Deze fase wisselt minder dan de fase voor de eisprong.

### Welke hormonen spelen een rol in je cyclus?

FSH uit je hersenen laat een eiblaasje groeien, dat oestrogeen maakt. Een piek van LH zorgt voor de eisprong. Daarna maakt het geel lichaam progesteron, dat het baarmoederslijmvlies klaarmaakt. Komt er geen zwangerschap, dan dalen de hormonen en begint je menstruatie.

### Waarom voel ik me anders voor mijn menstruatie?

Volgens De Gynaecoloog merken bijna alle vrouwen vlak voor hun menstruatie iets, zoals gevoelige borsten, hoofdpijn of stemmingswisselingen. Dat is normaal. Zijn de klachten zo erg dat ze je dagelijks leven hinderen, dan kan het PMS zijn. Dat heeft ongeveer 5 procent van de vrouwen.

## Bronnen

1. [The Normal Menstrual Cycle and the Control of Ovulation (PMID 25905282)](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25905282/). Endotext (Reed, Carr), 2018. Onderbouwt: Twee hoofdfases (folliculair en luteaal); fase na de eisprong vrij constant, ongeveer 14 dagen; variatie komt uit de fase ervoor
2. [Extensive monitoring of the natural menstrual cycle using the serum biomarkers estradiol, luteinizing hormone and progesterone (PMID 33869706)](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33869706/). Practical Laboratory Medicine (Anckaert en anderen, UZ Brussel), 2021. Onderbouwt: Mediane waarden per fase bij 85 vrouwen: oestradiol 198, 757 en 412 pmol/L; LH 7,1, 22,6 en 6,2 IE/L; progesteron 0,21, 1,81 en 28,8 nmol/L
3. [Real-world menstrual cycle characteristics of more than 600,000 menstrual cycles (PMID 31482137)](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31482137/). npj Digital Medicine (Bull en anderen), 2019. Onderbouwt: Folliculaire fase gemiddeld 16,9 dagen (10 tot 30); luteale fase gemiddeld 12,4 dagen (7 tot 17); onderzoek betaald door Natural Cycles
4. [Variability in the phases of the menstrual cycle (PMID 16700687)](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16700687/). Journal of Obstetric, Gynecologic and Neonatal Nursing (Fehring en anderen), 2006. Onderbouwt: De folliculaire fase draagt het meest bij aan verschillen in cycluslengte
5. [Mood and the menstrual cycle: a review of prospective data studies (PMID 23036262)](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23036262/). Gender Medicine (Romans en anderen), 2012. Onderbouwt: Van 47 studies vond 38 procent geen verband tussen stemming en cyclusfase; geen duidelijk bewijs voor een vaste premenstruele stemmingsdip bij alle vrouwen
6. [How to study the menstrual cycle: Practical tools and recommendations (PMID 33113391)](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33113391/). Psychoneuroendocrinology (Schmalenberger en anderen), 2021. Onderbouwt: Onderzoekers definiëren cyclusfases verschillend, wat tot verwarring in de literatuur leidt
7. [Alles over vruchtbaarheid en zwanger worden](https://deverloskundige.nl/themas/vruchtbaarheid-en-zwanger-worden/alles-over-vruchtbaarheid-en-zwanger-worden). De Verloskundige (KNOV), z.j.. Onderbouwt: Eicel rijpt en slijmvlies wordt dikker; hormonen uit de hersenen regelen de cyclus; helder slijm, meer zin in seks rond de eisprong; temperatuur 0,3 tot 0,5 graden hoger na de eisprong
8. [Premenstrueel syndroom (PMS)](https://www.degynaecoloog.nl/onderwerpen/premenstrueel-syndroom-pms/). De Gynaecoloog (NVOG), 2018. Onderbouwt: Bijna alle vrouwen merken voor de menstruatie gevoelige borsten, hoofdpijn of stemmingswisselingen; PMS bij ongeveer 5 procent; klachtenkaart van twee maanden
9. [Ik heb premenstrueel syndroom](https://www.thuisarts.nl/premenstrueel-syndroom/ik-heb-premenstrueel-syndroom). Thuisarts.nl (NHG), 2026. Onderbouwt: Vrouwen met PMS hebben niet meer of minder hormonen, maar reageren waarschijnlijk sterker op de wisselingen; gezond eten, bewegen en slapen helpen
10. [Ongesteld zijn (menstruatie)](https://www.degynaecoloog.nl/onderwerpen/menstruatie-ongesteld-zijn/). De Gynaecoloog (NVOG), 2019. Onderbouwt: De baarmoeder trekt bij de menstruatie samen met een kracht van 175 mm kwikdruk; bloedverlies duurt maximaal 7 dagen
11. [Ik ben niet regelmatig ongesteld](https://www.thuisarts.nl/bloed-uit-je-vagina/ik-ben-niet-regelmatig-ongesteld). Thuisarts.nl (NHG), 2026. Onderbouwt: De meeste vrouwen zijn 2 tot 8 dagen ongesteld; zonder bevruchting ruimt het lichaam eicel en slijmvlies op; met de pil verlies je bloed in de stopweek
12. [Follikelstimulerend hormoon](https://nl.wikipedia.org/wiki/Follikelstimulerend_hormoon). Wikipedia NL, z.j.. Onderbouwt: FSH uit de hypofyse stimuleert de groei en rijping van een follikel
13. [Luteïniserend hormoon](https://nl.wikipedia.org/wiki/Lute%C3%AFniserend_hormoon). Wikipedia NL, z.j.. Onderbouwt: De LH-piek zet de eisprong in gang en daarna groeit de follikel uit tot geel lichaam
14. [Corpus luteum](https://nl.wikipedia.org/wiki/Corpus_luteum). Wikipedia NL, z.j.. Onderbouwt: Het geel lichaam is een tijdelijke structuur die progesteron maakt voor het baarmoederslijmvlies
15. [Progesteron](https://nl.wikipedia.org/wiki/Progesteron). Wikipedia NL, z.j.. Onderbouwt: Progesteron wordt in de tweede fase van de cyclus door het geel lichaam gemaakt